Burudani (24)
Na Remigius Mmavele
“Chef Djouna anataka kuniuzia gari ili nishuke nalo Kinshasa.” Pepe Kalle hakumjibu kwa hasira bali alimwita mbele yake, akamgeukia Dokolos na kuuliza: Kwani tatizo liko wapi sasa kwa ndugu yako kukuuzia gari?
Mwisho wa yote, Dokolos alinunua gari na walipofika jijini Kinshasa ikawa gumzo ya mjini Dokolos anajivinjari na gari lake BMW pande zote za Jiji la Kinshasa. Kuona hivyo, Pepe Kalle hakusita kwenda kwenye vituo vya radio na televisheni huku akisema: “Huyu hapa Dokolos anaendesha gari lake hovyo hovyo. Anazunguka na gari lake kila mahali. Asije akafanya makosa barabarani ikaja kusababisha ajali.”
Pepe Kalle aliliomba Jeshi la Polisi lifanye kazi yake, akawaambia mkamateni huyo maana naamini anaendesha gari wakati hata leseni hana. Alieleza kwamba ameshawahi kushutumiwa bure kuhusiana na kifo cha Emoro akasema nikabebeshwa msalaba kana kwamba mimi ndiye niliyemuua.
Alisikika akisema wala sitopendelea tena kuhusishwa na mambo ambayo sina hatia nayo na wala siyajui, Bileku anasisitiza kwamba naweza kusema wazi kwamba mali niliyoipata katika maisha yangu, niliipata kutokana na kazi yangu, lakini zaidi pia kwa ushauri wa Pepe Kalle.
Anasimulia kwamba pesa aliyoipata aliizidisha kupitia biashara ndogo ndogo na siku moja walipokuwa Uswisi alikuwa ametoka jijini Kinshasa akiwa na kiasi cha fedha Yuro 15,000. Walipotakiwa kwenda nchini Ufaransa maafisa wa forodha waliwazuia kwa sababu alikuwa na zaidi ya Yuro 10,000 taslimu wakati kiwango kinachoruhusiwa ni Yuro 10,000 pekee. Ilibidi azigawe kwa wenzake zile Yuro 5,000 za ziada akawapatia Vieux Boeing, Papillon, Gode Lofombo na Dokolos.
Wengine hawakuamini kwamba pesa hizo zilikuwa za kwake wakawa wanasema kimya kimya kwamba ni pesa za kundi amepewa na Pepe Kalle ili awapatie wanamuziki wenzake. Mwisho wake hapo mpakani wala hawakuweza kupita maana baada ya uchunguzi walikamatwa kwa kutumia pasipoti bandia.
Bileku anasema kuwa yeye alikuwa mtu wa karibu zaidi sana na Pepe Kalle kuliko mwanamuziki yeyote, anakumbuka kwamba Pepe Kalle alikua akipendelea sana wakati anaimba, sauti yake iwe nakaukwaruzo kidogo, isiwe laini kupita kiasi. Mara nyingi alikua akizungumza na Bileku kwa macho pekee naye akawa anamwelewa vilivyo.
Na Remigius Mmavele
“Chef Djouna anataka kuniuzia gari ili nishuke nalo Kinshasa.” Pepe Kalle hakumjibu kwa hasira bali alimwita mbele yake, akamgeukia Dokolos na kuuliza: Kwani tatizo liko wapi sasa kwa ndugu yako kukuuzia gari?
Mwisho wa yote, Dokolos alinunua gari na walipofika jijini Kinshasa ikawa gumzo ya mjini Dokolos anajivinjari na gari lake BMW pande zote za Jiji la Kinshasa. Kuona hivyo, Pepe Kalle hakusita kwenda kwenye vituo vya radio na televisheni huku akisema: “Huyu hapa Dokolos anaendesha gari lake hovyo hovyo. Anazunguka na gari lake kila mahali. Asije akafanya makosa barabarani ikaja kusababisha ajali.”
Pepe Kalle aliliomba Jeshi la Polisi lifanye kazi yake, akawaambia mkamateni huyo maana naamini anaendesha gari wakati hata leseni hana. Alieleza kwamba ameshawahi kushutumiwa bure kuhusiana na kifo cha Emoro akasema nikabebeshwa msalaba kana kwamba mimi ndiye niliyemuua.
Alisikika akisema wala sitopendelea tena kuhusishwa na mambo ambayo sina hatia nayo na wala siyajui, Bileku anasisitiza kwamba naweza kusema wazi kwamba mali niliyoipata katika maisha yangu, niliipata kutokana na kazi yangu, lakini zaidi pia kwa ushauri wa Pepe Kalle.
Anasimulia kwamba pesa aliyoipata aliizidisha kupitia biashara ndogo ndogo na siku moja walipokuwa Uswisi alikuwa ametoka jijini Kinshasa akiwa na kiasi cha fedha Yuro 15,000. Walipotakiwa kwenda nchini Ufaransa maafisa wa forodha waliwazuia kwa sababu alikuwa na zaidi ya Yuro 10,000 taslimu wakati kiwango kinachoruhusiwa ni Yuro 10,000 pekee. Ilibidi azigawe kwa wenzake zile Yuro 5,000 za ziada akawapatia Vieux Boeing, Papillon, Gode Lofombo na Dokolos.
Wengine hawakuamini kwamba pesa hizo zilikuwa za kwake wakawa wanasema kimya kimya kwamba ni pesa za kundi amepewa na Pepe Kalle ili awapatie wanamuziki wenzake. Mwisho wake hapo mpakani wala hawakuweza kupita maana baada ya uchunguzi walikamatwa kwa kutumia pasipoti bandia.
Bileku anasema kuwa yeye alikuwa mtu wa karibu zaidi sana na Pepe Kalle kuliko mwanamuziki yeyote, anakumbuka kwamba Pepe Kalle alikua akipendelea sana wakati anaimba, sauti yake iwe nakaukwaruzo kidogo, isiwe laini kupita kiasi. Mara nyingi alikua akizungumza na Bileku kwa macho pekee naye akawa anamwelewa vilivyo.
DAR ES SALAAM
Na Remigius MMavele
Madilu System alikuwa mwanamuziki maarufu wa Kongo anayejulikana kwa ustadi wake wa hali ya juu wa sauti ambaye alipata umaarufu hasa kama mmoja wa waimbaji wakuu katika kundi la TP OK Jazz, bendi kubwa zaidi ya Kiafrika kuwahi kutokea.
Madilu aliyezaliwa mnamo Mei 28, 1952 jijini Kinshasa, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo jina lake halisi Jean De Dieu Makiesse alianza kazi yake ya muziki mnamo 1969 na bendi iliyoitwa Symba, wakati wa mwanzo wa kazi yake, alikuwa mwimbaji wa bendi kadhaa ikiwa ni pamoja na Bamboula iliyoongozwa na Papa Noel, Les Etoiles, Festival des Macquisards iliyoongozwa na Sam Mangwana na Michelino na Fiesta Populaire iliyoongozwa na Faugus Izeidi.
DAR ES SALAAM
Na Remigius Mmavele
Lipua Lipua ni mojawapo ya bendi ambayo ilitamba sana miaka ya 1970, ambayo ilikuwa na wanamuziki mahiri katika uimbaji, upigaji vyombo, pamoja na utunzi wa nyimbo zilizogusa hisia za wapenzi wengi wa muziki.
Asili yake inaweza kufuatiliwa hadi 1973, mwaka ambao Bella Bella alipojitenga na lebo ya Veve, akitafuta uhuru wa kisanii, ambapo katika mabadiliko ya kejeli, wimbo kutoka wakati huo huo ulichochea kutajwa kwa kundi jipya.
NA REMIGIUS MMAVELE
Januari 12, 1966, katika Mji wa Matadi nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, alizaliwa mtoto ambaye alipewa jina Didier Masela Ndudi Bakisa Ntadilu, ambaye baadae alikuja kuwa maarufu katika sanaa ya muziki, akiendelea kutumia jina lake lile lile Didier Masela.
Ni baba wa watoto, yaani ana mke na watoto, hivyo yeye ni baba wa familia. Didier ni mwanzilishi wa kundi la Wenge Musica, ambaye anasema wazi kuwa hakuzaliwa jijini Kinshasa, akitamba kwamba haoni aibu yeyote kutamka hadharani, kuwa amezaliwa kijijini.
Kitendo cha kuwa muasisi wa kundi la Wenge Musica, hakijamfanya athaminike kama mwanzilishi nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, licha ya kwamba ni kweli wazo la kuundwa kundi la Wenge Musica alilitoa yeye, Didier anafikiri kutokana na wazo lake hilo, amewasaidia watu walio wengi. Anaamini kwamba, wako wengi ambao walikuwa hata hawajitambui kama wao ni wasanii, alikuwa akiwahimiza, kuwashurutisha na kuwasukuma.
Didier anasema kwamba, ubunifu wa wazo hutokana kwanza na mtu mmoja na wala sio wawili, wazo hilo linaweza likakubalika na watu wengine. Kwa maana hiyo, wazo la kuanzisha kundi la Wenge Musica, lilitokana na yeye Didier, tena ni yeye ambaye aliwaita kila mmoja kati ya watu ambao anawafahamu. Watu kama Alain Prince Makaba, Werrason na Jb Mpiana, aliwaleta yeye katika kundi la Wenge Musica.
DAR ES SALAAM
Na Remigius Mmavele
Rigobert Bamundele Ifoli, maarufu kwa jina Rigo Star, alizaliwa Agosti 28,1955 jijini Kinshasa nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC).Rigo Star ni mpiga gita hodari aliyetikiza duniani kwa kupiga chombo hicho, alianza kuonyesha uwezo wake akiwa na umri mdogo ambapo alikuwa mmoja wa wapiga gitaa wenye ushawishi mkubwa nchini mwake.
DAR ES SALAAM
Na Remigius Mmavele
Papy Tex mwimbaji mwenye sauti ya kuvutia na ya kipekee jina lake lake halisi ni Matolu Dode Jean , alizaliwa Juni 28, 1952 katika jiji la Kinshasa, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.
Baba yake mzazi alikuwa ni raia wa nchi ya Angola na mama yake kutoka Kongo ya Kati, alilelewa na Joséphine Matolu. Ni mwanamuziki maarufu duniani, mwandishi , mtunzi na mtayarishi wa muziki ambaye sauti yake ya huzuni na nyimbo zake zimeacha alama katika fikra za watu na bado zinaacha kumbukumbu zisizofutika katika kumbukumbu ya pamoja.
Dar es Salaam
Na Remigius Mmavele
Alain Yoka Mpela almaarufu Afande, alikuwa akiishi na wazazi wake Manispaa ya Matete Jijini Kinshasa, nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Akiwa likizo siku moja Baba yake alimtuma kwenda Manispaa ya Bandalungwa kupeleka barua kwa rafiki yake, ambaye ni Mkurugenzi Mkuu wa Kampuni kubwa.
Baada ya kupeleka barua, kwa kuwa mama yake mdogo alikuwa akiishi pia Bandalungwa, ambayo wanaifupisha na kuiita Bandal, aliamua kumtembelea badala ya kurudi nyumbani kwao moja kwa moja. Alipofika nyumbani kwake hakumkuta, hivyo akaanza kucheza mchezo wa “dames” wakati akimsubiri.
Alipokuwa akicheza, alikuwa akiimba wimbo Abissina wa King Kester Emeneya. Kwa bahati nzuri, Werrason alipita karibu na eneo ambalo Alain Mpela alikuwa anacheza, akasikia sauti ya Alain Mpela akiimba.
Akashangaa na akauliza ni nani huyu kijana, mwenye sauti nzuri tena ya kipekee. Werrason akaenda hadi nyumbani kwa mama mdogo wa Alain Mpela kumsikiliza.
DAR ES SALAAM
Na Arone Mpanduka
Joseph Mayanja, maarufu kwa jina lake la jukwaani, Jose Chameleone, ni mmoja wa waanzilishi wa muziki wa Uganda, ni mwanamuziki maarufu wa Afrobeat nchini Uganda akiwa na nyimbo nyingi zilizovuma kwa jina lake, akiimba muziki wake kwa kutumia mchanganyiko wa lugha za Luganda, Kiingereza na Kiswahili.
Mwanamuziki huyo mwenye talanta nyingi, alitoa rekodi yake ya kwanza na Ogopa DJs nchini Kenya mwaka 1996, kwa kutoa wimbo wake wa kwanza, ‘Bageya’, ambao alimshirikisha msanii wa Kenya, Redsan, wimbo ambao ulimpa mafanikio makubwa.
Jose Chameleone alizaliwa Aprili 30, 1979 mjini Kampala, nchini Uganda. Wazazi wake ni Gerald Mayanja (Baba), na Prossy Mayanja (Mama), lakini pia ana ndugu zake wanaojulikana ambao ni Douglas Mayanja a.k.a Weasel - Msanii wa Goodlyfe Crew, na msanii wa solo Pius Mayanja a.k.a Pallaso - Msanii wa muziki Henry Kasozi - Mkurugenzi Mtendaji wa Fling Fire cloth line marehemu Emmanuel Mayanja, a.k.a AK47.
DAR ES SALAAM
Na Remigius Mmavele
Sylvain Mbon, almaarufu Oxy-Oxygène alianza kazi yake katika bendi ya Choc Dallas katika mtaa aliochaguliwa na Petit kama mwimbaji, ingawa alikuwa na ndoto ya kuwa mpiga gita. Mnamo 1990, alicheza kwa muda mfupi katika bendi ya Visa Mondial. Katika mwaka huo huo, alijiunga na bendi ya Jean Juif Mava ya Cogiex Star.
Mnamo 1993, kikundi cha Cogiex Star kilipata shida kadhaa ambazo zilimfanya aachane nayo na kuanza harakati za uundaji wa bendi ya Extra Musica, ambayo alikuwa mwanzilishi mwenza. Katika kipindi cha miaka kumi na mmoja, alichoitumikia bendi hiyo, amehusika katika utunzi wa nyimbo kadhaa, zikiwemo: Nako bala yo na ko; Génération méchante; Ziya; Innondation; Cri du cœur (tuzo ya wimbo bora wa mwaka); Moselekete; Rufin Bouka na nyimbo nyingine nyingi zilizotolewa kwa majina ya baadhi ya wenzake.
Isivyo bahati, mnamo Desemba 16, 2004, aliachana na kikundi cha Extra Musica na kuunda bendi yake aliyoipa jina la Universal Zangul.
Mnamo Septemba 2006, alitoa albamu ya Tapis Rouge na kuiingiza sokoni.Mnamo 2008, alianza kuandaa albamu ya Conjugaison, ambayo hapo awali ilikuwa opus ya kikundi.
Miaka mitatu baadaye, yaani mwaka 2011, albamu hiyo haikuwa kwenye soko la rekodi kutokana na sababu mbalimbali.
Wasanii kadhaa waliondoka kwenye kundi hilo, na albamu ya Conjugaison ilishindwa kuingia sokoni kutokana na changamoto kadhaa. Oxy-Oxygène aliamua kuanza kazi kwa bidii, na akasaini na kampuni ya uzalishaji ya Letiok. Hatimaye ilikuwa Februari 2015 ambapo Conjugaison, albamu ya kwanza ya Jenerali Sotonyoto Oxy Oxygène, ilitolewa.
Albamu ya Conjugaison ina nyimbo kumi, ambazo ni: Mimi, Wewe; Kwa magoti yako; Mlinzi O; Mhandisi wa kumbukumbu; Mavazi ya pili; Tonga ya zagazaga; Zukuru; Kaké elanga; Anniv mapasa; Maboko minei.
More...
DAR ES SALAAM
Na Remigius Mmavele
Nyboma Mwan’dido Danos David Laurent Canta, alizaliwa Desemba 24, 1952 katika mji wa Nioki uliopo nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Mkongwe huyu wa muziki aliyeanza muziki akiwa na umri wa miaka 18, amejizolea sifa ulimwenguni kote kutokana na sauti yake ya dhahabu.
Alianza muziki mwaka 1969 alipojiunga na bendi ya Baby National iliyokuwa inaongozwa na Freddy Mulongo. Akiwa katika bendi hiyo, Nyboma alipata fursa ya kutunga wimbo wake wa kwanza unaoitwa ‘Apolosa.Baada ya hapo alijiunga na bendi inayoitwa wa Super Mosinzo.
Akiwa katika bendi hiyo, Nyboma alipata wadhamini wawili, ambao ni Achille Ngoy ambaye alikuwa Mkurugenzi anayehusika na sanaa kwenye Gazeti la Likembe. Mdhamini mwingine ni Bavon Marie-Marie, mdogo wake Franco Luambo.
Bavon Marie-Marie alikuwa na matumaini makubwa kwa Nyboma kwa kuwa alikuwa na fikra ya kuanzisha bendi yake aliyotaka iitwe ‘Bana 15 Ans’ bendi ambayo alikuwa na kusudio la kumchukua Nyboma kuwa mwimbaji wake kinara.
Isivyo bahati, Bavon Marie-Marie akafariki ghafla, kifo kutokana na ajali ya gari aliyokuwa akiendesha, na huo ndio ukawa mwisho mipango yake yote, na marehemu Bavon. Akiwa bado Mtu ambae anajitafuta, Nyboma alijiunga na kundi la Negro Succès ambako ndiko alikoanza kujiimarisha zaidi kimuziki.
Mwaka 1970, baada ya kifo cha Bavon ambaye alikuwa kiongozi mwenza wa kundi la Negro Succes, Nyboma aliondoka kwenye kundi hilo, na mwaka 1972 akajiunga na kundi la “Bella-Bella” lililokuwa linaongozwa na wanandugu wawili Maxime na Emile Soki lililokuwa chini ya lebo ya Verckys’s.
Akiwa katika kundi hilo, alitunga nyimbo LILI, PETE TOSI TOLATA, MBUTA. Wimbo Mbuta ndio uliotokea kupendwa na wapenzi wengi wa muziki. Katika wimbo huo, Nyboma ameshirikiana na Pepe Kalle.
Baada ya muda, ukatokea mtafaruku kati ya Maxime Soki na Verckys Kiamuangana uliosababishwa na kile kinachoelezwa kuwa kundi la “Bela-Bela” likiwa chini ya LEBO (VÉVÉ), Maxime Soki, hajazingatia maelekezo ambayo alipewa na LEBO “VÉVÉ”.
Wanamuziki wa Kundi la “Bella-Bella” walitakiwa kwenda Mjini Lubumbashi kufanya onyesho kutokana na mkataba, lakini badala ya kwenda Lubumbashi, Maxime Soki yeye alichukua usafiri akaondoka na kundi hilo wakaenda kufanya onyesho katika mji wa Matadi.
Kitendo hicho kilimkasirisha sana “Verckys Kiamuangana,” akaamua kumsimamisha kazi kwa muda Maxime Soki. Kitendo hicho kilitafsiriwa kama udhalilishaji, na Maxime Soki na hakukubaliana na uamuzi huo, hivyo akaamua kujiondoa kwenye lebo ya Veve.
Baada ya kufanya uamuzi huo, Maxime Soki alijaribu kumshawishi Nyboma aongozane nae, ila Nyboma alikataa pendekezo hilo. Maxime Soki, akaondoka akiwa na ndugu yake Emile pamoja na mpiga gita Shaba Kahamba.
Mwaka 1973 , Nyboma akaanzisha bendi ya Lipua-Lipua akiwa na Pepe Kalle. Mwaka huo huo wa 1973 akateuliwa Msanii Bora wa Mwaka 1973, na Mwaka 1974, akateuliwa tena kuwa msanii bora.
Nyboma na Pepe Kalle waliamua kuiita bendi yao jina la Lipua Lipua kwa sababu Lipua-Lipua kwanza ni wimbo uliotungwa na “MELEMBU” wakati bado wakiwa katika bendi ya Bella-Bella. Lipua-Lipua ikimaanisha “Wasichana wasiodumu kwenye mahusiano na Mtu mmoja”, leo na huyu, kesho na mwengine.
Kitendo chao cha kutoongozana na Okestra BELLA-BELLA na kuamua kubaki chini ya uongozi wa LEBO “VEVE”, ndicho kilichosababishwa wakapachikwa pia Jina la Lipua-Lipua.
Akiwa na bendi ya Lipua-Lipua, ,Nyboma alitunga nyimbo nyingi, zikiwemo:’ Amba, Mwaluke, Ayidjo, Ditutala, Niki Bue’.
Bendi ya Lipua-Lipua ilikuwa na wanamuziki hawa : Rickos Tonton (Solo Gita), Mulembu (Mwimbaji), Assossa Tshimanga (Mwimbaji), Barly Barliento (Bass Gita), Bisikita Piet (Rhythm Gita), ambae baadae mpiga rhythm Mombassa Vata, akaja kuchukua nafasi yake.
Jina Lipua-Lipua likaleta shida baada ya bendi hiyo kuamua kujiondoa kwenye lebo ‘Veve’, kitendo ambacho Verckys Kiamuangana hakuridhishwa nacho, akawaomba wabaki chini ya lebo hiyo, ikashindikana. Kuona hivyo, akawazuia kutumia jina Lipua-Lipua akawaeleza kwamba hawana ruksa ya kutumia jina hilo ambalo kwake yeye ni hatimiliki ya LEBO yake (VEVE / SAKUMUNA).
DAR ES SALAAM
Na Remigius Mmavele
Daniel Zitani Ya Ntesa, maarufu kama Ntesa Dalienst, alikuwa mwimbaji\mtunzi wa Kongo ambaye alistawi zaidi katika miaka ya 1970 na 1980.
Anajulikana zaidi kama mmoja wa waimbaji wakuu wa bendi ya TP OK Jazz ya Kongo ambayo ilikuwa bendi maarufu zaidi barani Afrika katika miaka ya 1980.
Alizaliwa Oktoba 30, 1946 huko Kinsiona, Bas Congo. Vipaji vyake vya muziki vilianza kujitokeza pale alipojiunga na kwaya ya shule hiyo, na kuigiza peke yake nyimbo mbalimbali za kwaya hiyo. Baada ya kumaliza shule kuwa mwalimu, akifundisha katika mzunguko wa d’Orientation (CO). Baada ya kufundisha kwa mwaka mmoja, aliondoka na kuendelea na kazi ya muziki.
Mnamo mwaka wa 1966, alijipa Dalienst ya sobriquet, mchezo wa jina lake la Kikristo, na jina lake la mwisho. Mnamo 1967 alijiunga na Vox Africa ambayo ilikuwa mojawapo ya bendi za juu nchini, Zaire wakati huo, ikiongozwa na Jeannot Bombenga.
Na mwaka 1968 alijiunga na bendi ya Festival Des Maquisards iliyokuwa ikiongozwa na Sam Mangwana, ambaye hivi karibuni alikuwa ametoka katika bendi ya Tabu Ley Africa Fiesta National, Maquisards wakati huo ilikuwa moja ya bendi maarufu nchini Zaire na ilikuwa na vipaji vya aina yake Sam Mangwana, Mavatiku Michelino, Dizzy Madjeku. , Jerry Dialungana, Lokombe Ntal na Kiese Diambu ambaye alikuwa binamu wa Dalienst. Washiriki wote wa bendi walijizolea umaarufu mkubwa na TP OK Jazz.
Mnamo 1969, Maquisards waligawanyika na Mangwana kuondoka na kuunda kikundi chake, Dalienst na Dizzy walifikiria kujiunga tena na Vox Africa. Baadaye waliamua kumkaribia Verkys Kiamanguana kwa usaidizi wa Verkys, Maquisards ilifufuliwa kutoka kwenye kitanda chake cha kifo, Wanakuwa moja ya bendi kubwa nchini Kongo inayotoa albamu kadhaa kali kama vile Maria Mboka, Obotama Mobali na Tokosenga na Nzambe nyimbo zote zilizovuma. kutoka kwa Dalienst. Bendi hiyo ilikuwa sasa kama Grand Maquisards.
Miaka ya mapema ya 1970 ilikuwa miaka ya mafanikio makubwa kwa Maquisards huku kukiwa na vibao kama vile Mabala ya Kinshasa na Kaka po na ye ya Dizzy Mandjeku. Sonia ya Diana, Kayumba Martha, na Tolimbisana ya Lokombe, Jarrya na Kiesse Diambu, Mavata, Beneda na Sisi moke ya Dalienst
Kufikia 1974, bendi ilianza kuvunjika kwa sababu ya kutokukubaliana na Verkys. Walikaa mwaka mzima bila kutumbuiza au kuachia nyimbo zozote, na hatimaye bendi hiyo ikaporomoka mwaka wa 1975.
Alijiunga na TP OK Jazz mnamo Septemba 1978 kufuatia kuanguka kwa Macquisards pamoja na Jerry Dialungana. Ilichukua ushawishi mkubwa kutoka kwa Franco kumfanya Dalienst ajiunge, na alipoondoka OK Jazz miezi miwili baadaye, Franco bado alimshawishi kurudi.
Dalients alikuwa wimbo wa papo hapo katika TP OK Jazz, utunzi wake wa mwanzo mwishoni mwa miaka ya 1970 ulijumuisha nyimbo kama vile Tala Ye Na Miso (Mtazame kwa macho), Zaina Mopaya (Zaina the stranger) na Lisolo na Adamo na Nzambe (Mazungumzo ya Adam. na Mungu).
Katika wimbo huo, Dalienst alikumbuka jinsi tangu mwanzo wa wakati, wanaume huwalaumu wanawake kila wakati kwa shida zao wakati kwa kweli wanaume ndio wenye makosa. Wimbo huo haukupokelewa vyema na Makasisi wa Zaire ambao waliuona wimbo huo kuwa unashambulia dini yao. Wimbo huo ulikuwa wa kwanza kati ya nyingi zilizomletea Dalienst sifa ya kuwa mtetezi wa wanawake.
Wakati wanachama 10 wa TP OK Jazz walipokamatwa mwaka wa 1978 na kupelekwa katika gereza maarufu la Makala, Dalienst alikuwa mmoja wa washiriki wachache wa bendi hiyo waliotoroka kukamatwa. Alifaulu kumsadikisha mchungaji huyo kwamba hakuimba nyimbo zozote chafu zilizosababisha kukamatwa.
1980 ilishuhudia wimbo wa kwanza wa Dalienst ‘mega hits’ katika wimbo Liyanzi Ekoti Ngai Motema (Tick imeingia moyoni mwangu), wimbo huo ulijulikana kwa jina la Mouzi.
Na Remigius Mmavele
Sehemu ya Pili
ILIPOISHIA
Uhamisho wake kwenda Loketo ulikuwa wa kuvutia sana kwa sababu rafiki yake Awilo Longomba alitaka ajiunge na kundi la Papa Wemba, Viva la Muzika.
ENDELEA...
Wakati huo huo, Aurlus Mabele aliyekuwa kaka mkubwa jirani na pia binamu yangu, Lucien Bokilo na Jean Baron(marehemu), walimfuata na kumwambia kuwa aende akajiunge na kundi la Loketo.
Hiyo ilikuwa mwaka 1988, ndipo Bokilo alijiunga na kundi hilo akiwa mwenye umri mdogo kuliko wanamuziki wenzake wote.
Miaka michache baadaye, kulitokea kutokuelewana katika bendi kati ya Diblo Dibala na wenzake, jambo ambalo lilifanya bendi isimame kufanya kazi kwa miezi michache.
Kipindi hicho ndipo mwimbaji Ballou Canta alimwomba ajiunge na kundi la Soukous Stars, naye bila hiyana, akakubali kujiunga na kundi hilo, na wakatoa album yao ‘Soukouss Stars in Hollywood (1993)’, ambayo alitunga Wimbo ‘Robin Pretty’.
Kuna wakati Bokilo aliwahi kulitumikia kundi la Nouvelle Generation (Zipompa Pompa), ambalo lilikuwa chini ya Luciana Litemo Demingongo, kundi ambalo lilianzishwa Oktoba 13 mwaka 1992. Alilitumikia kundi hilo kwa kipindi kifupi sana.
Lucien Bokilo alikuwa na urafiki wa muda mrefu na Awilo Longomba ambaye walikuwa marafiki wakiwa mtaani, na baadae walikuja kufanya kazi pamoja wakiwa katika kundi la Loketo. Wakati huo, Awilo Longomba alikuwa mpiga ngoma,akiwa hajaanza kuimba.
Bokilo ndiye aliyemshawishi Awilo aanze kuimba, kwa kuwa aliamini kuwa ana uwezo wa kuimba. Lucien Bokilo alipotoa albamu yake ya kwanza ‘Le Jeu Est Fin,’ Awilo alifanya naye kazi pamoja akiwa mpiga ngoma katika nyimbo saba zilizo kwenye albamu hiyo.
Lucien Bokilo na Jean Baron ni mtu na binamu yake, ingawa Bokilo akiwa bado kijana mwenye umri wa miaka 6 au 7, Jean Baron alihamia jiji tofauti na alipokuwa anaishi Lucien Bokilo. Hivyo, ikapita miaka mingi bila kuonana na walipoteza kabisa mawasiliano.
Baada ya kupita miaka mingi, walikuja kukutana tena Jijini Paris nchini Ufaransa, wakafanya kazi pamoja katika bendi ya Loketo.
Mwaka 1991, Lucien Bokilo alitoa albamu yake ya kwanza inayoitwa ‘Le Jeu Est Fin’ ambayo ina jumla ya nyimbo saba ambazo ni La Vie La Vie, La S.A.P.E, Adidja, Le Magnifique, Leonore, Le Jeu Est Fin, na Tchao Je Me Casse.
Waimbaji katika albamu hiyo walikuwa Lucien Bokilo, Joe Fataki na Ballou Canta. Wapiga gita walikuwa Rigo Star (Solo & Rythm), Dally Kimoko (Solo), Remy Salomon (Bass). Ngoma zimepigwa na Awilo Longomba.
Mwaka 1995 Bokilo alitoa albamu ya Pili inayoitwa ‘One Way’ ambayo waimbaji walikuwa Lucien Bokilo na Ballou Canta, huku wapiga gita wakiwa Alain Makaba, Rigo Star, Nene Tchakou (Solo), Ngouma Lokito (Bass), Lokassa ya Mbongo , Rigo Star (Rhythm) na Rapa alikuwa Lucien Bokilo na Awilo Longomba.
Albamu hiyo ina nyimbo nane ambazo ni One Way, Missete, Djoukende, Accro De Toi, Aziza, Retourne Toi, Mwasi, Ngoma.
Lucien Bokilo alitoa albamu yake ya tatu yenye nyimbo kumi na mbili mwaka 1998 ambayo inaitwa ‘Africation’ ambayo waimbaji ni Ballou Canta, Lucien Bokilo, Nyboma Mwandido, Shimita El Diego. Wapiga gitaa Caien Madoka , Dally Kimoko, Freddy Fumunani (Solo), Caien Madoka , Lokassa ya Mbongo (Rhythm), Ngouma Lokito ( Bass).
Baada ya kukaa kimya kwa muda mrefu akifanya maonyesho katika nchi mbalimbali barani Afrika na Ulaya, Lucien Bokilo alitoa wimbo mmoja mwaka 2020 ambao unaitwa ‘Welcome to Colombia.’
Katika kazi zake za muziki, Bokilo amewahi kushirikiana na Kanda Bongoman katika baadhi ya maonyesho ya Kanda Bongoman. Pia alikuwa mmoja wa wanamuziki walioshiriki kwenye albamu ‘Mariana’ iliyotoka mwaka 1995 ambayo ilishirikisha wanamuziki wengi maarufu ambao ni Aurlus Mabele, Lucien Bokilo, Tchico Tchicaya, Soule Ngofoman, Chantal Fernand, Andre Marcellin, Eitel Meva’a, Hugues Exillie, Marika Fostin.
Wapiga gita Alain Makaba, Blandin Wabacha , Dally Kimoko (Solo), Aladji Toure, Ngouma Lokito (Bass), Blandin Wabacha, Dominique Gengoul, Lokassa ya Mbongo, Yves N’Djock, na ngoma zimepigwa na Awilo Longomba.
Mwaka 1996 waimbaji wengine wawili wakubwa wa Kongo, Pierre Belkos na Ballou Canta walijiunga naye kuunda B3 (trio) Mapapou. Kundi hilo lilipata mafanikio ya haraka na kufanikiwa kutoa albamu yao “Samedi ... Ca ma dit,” yenye nyimbo kumi na moja, na alifuatana na Bokilo katika ziara ya dunia ya mwaka 1997, ikiwa ni pamoja na nchi kama Ufaransa, Uingereza, Ujerumani, Saudi Arabia, Japan, Ureno, na Afrika nzima.
Nyimbo kumi na moja zilizomo katika albamu “Samedi ... Ca ma dit,” ni Yo! (Ballou Canta), “Samedi ... Ca ma dit,”(B3 Mapapou), Au fond de toi (Lucien Bokilo), Kongossa (Ya Pas defi) (Pierre Belkos), Decollage (Ballou Canta), Kissalu (Lucien Bokilo), Bellede Loango (Ballou Canta), Party(Fete)(Lucien Bokilo), Beleza (Classe Tendresse)(Pierre Belkos), Mukento (Pierre Belkos),na Ata Ozali (Franklin Boukaka).
Waimbaji vinara katika albamu hii ni Pierre Belkos, Lucien Bokilo, Ballou Canta. Wengine ambao sio waimbaji vinara ni Valerie Tribord na Marie Paule Tribord.
Wapiga magitaa Alain Makaba, Caien Madoka , Nene Tchakou (Solo), Caien Madoka (Rhythm), Ngouma Lokito, Miguel Yamba, Guy N’sangue (Bass) na Rapa ni Jean Didier Loko (JDL).
Katika wimbo wake ‘Welcome to Colombia’ uliotoka mwaka 2020, Bokilo anasema alishawishika kutunga wimbo huo baada ya kuguswa na ukaribisho alioupata alipotembelea nchi hiyo. Wimbo huo Solo gitaa limepigwa na Diblo Dibala, Besi limepigwa na Ngouma Lokito, Rhytm gitaa limepigwa na Lokasa ya Mbongo, ikiwa ndiyo kazi yake ya mwisho kufanya na Bokilo, kabla hajafariki.
Waimbaji wengine walikuwa kutoka nchini Colombia pamoja na Patchy Langi na Wawali Bonane.
Na Arone Mpanduka
Katika miaka ya 1990 na kurudi nyuma, bendi nyingi nchini zilikuwa na ushindani mkubwa wa kimuziki, kulingana na mazingira halisi waliyokuwa nayo katika miaka hiyo, tofauti na sasa.
Sasa hivi muziki wa dansi Tanzania, pamoja na wanamuziki wake, umekuwa ukichechemea kufuatia mabadiliko makubwa ya teknolojia ambayo yameegemeza zaidi katika miziki ya kizazi kipya.
Upekuzi na udadisi wangu umebaini mambo kadhaa kuhusiana na muziki wa zamani, namna ulivyokuwa unaandaliwa, na wanamuziki wenyewe walivyokuwa wanajinoa kabla wimbo haujafika kwa wasikilizaji.
Yapo mambo kama 6 hivi ambayo yalikuwa yakifanyika, na hatimaye wimbo pendwa unakwenda sokoni ukiwa umekamilika na watu wakaufurahia.
UTUNZI WA WIMBO
Katika miaka ya zamani, bendi nyingi za muziki zilikuwa zikihusisha wanamuziki wengi ambao walikuwa wanaimba pamoja kwenye kumbi za starehe, na hata studio walikuwa wanakwenda pamoja kurekodi.Hii iliwarahisishia watunzi kutunga nyimbo zao kwa kushirikiana na kundi zima.
Mtunzi alikuwa anaweza kutunga wimbo wake, kisha akaufanyia uhakiki yeye mwenyewe ili kujiridhisha kama unafaa kuwapelekea wenzake, ama la.
Tungo ya muziki inaweza ikawa inazungumzia siasa, mapenzi, ama masuala yoyote yanayohusu maendeleo ya nchi, na mara nyingi walikuwa wakitunga kulingana na matukio halisi wanayoyashuhudia, na kisha kujazia na vionjo vingine vya kubuni ili kuleta ladha.
KUSHIRIKISHA WANAMUZIKI WENGINE
Baada ya kujiridhisha na tungo yake, mtunzi alikuwa anachukua andiko lake na kwenda nalo mazoezini na kuwashirikisha wenzake. Na hapo kila mmoja alikuwa makini kuangalia nini cha kuongeza, ili wimbo uwe mzuri kusikilizwa na kuchezwa na watu ukumbini.Na kama ikitokea wimbo haufai kabisa, labda kwa kukosa maadili, mtunzi hulazimika kurudia upya kuandika tungo zake, na kisha kuurudisha tena kwa wenzake.
Hapo mtunzi hulazimika kutafuta ‘tone’ ya kuimba mbele ya wenzake, huku wapiga gita, kinanda na ngoma wakiwa makini kusikiliza ili kuona vyombo vyao wanavipiga kwenye maeneo gani ya mistari hiyo.
KUUJARIBU WIMBO HADHARANI
Baada ya hapo, wanamuziki wote wa bendi hukubaliana kuujaribu wimbo huo mbele ya mashabiki zao, hasa pale wanapokwenda kutumbuiza nyimbo zao ambazo zimeshaingia sokoni. Kwa mfano, wanaweza kwenda kutumbuiza ukumbi wa DDC Kariakoo, na hatimaye huchomekea wimbo mpya na kisha kusikilizia hisia za mashabiki juu ya wimbo huo.
Wakati hayo yanafanyika, kunakuwa na kiongozi wa jukwaa ambaye kazi yake ni kuangalia muunganiko kati ya mashabiki na kile kinachotolewa na wanamuziki kupitia sauti zao, na mchanganyiko wa vyombo vyao.
MASAHIHISHO
Kama ikitokea mashabiki wamepoa wakati wimbo mpya unapigwa, basi kiongozi huyo wa jukwaa huamuru wimbo urudiwe mara kwa mara, na hali ikibaki hivyo, wakirudi kambini wanashirikiana kutafuta wapi walipokosea ili warekebishe.Hapo wanaweza kubadilisha hata staili ya kinanda, ama baadhi ya waimbaji. Na baada ya hapo, huujaribu tena kwenye onyesho lingine. Ikitokea mashabiki wameupokea wimbo kwa furaha, basi hukubaliana kwamba urekodiwe studio.
KUHAKIKIWA STUDIO
Kama wimbo umependwa na mashabiki, hupelekwa studio haraka kwa ajili ya kujadiliwa na kuhakikiwa ili itoke ruhusa ya kurekodiwa. Studio zenyewe kwa wakati huo zilikuwa ni za Redio Tanzania Dar es salaam (RTD), sasa hivi zikifahamika kama Tanzania Broadcasting Corporation (TBC).
Hapo wimbo unachujwa tena na kuboreshwa na wataalamu waliosomea muziki na lugha ya Kiswahili.Hiyo ilikuwa ni Kamati Maalum ambayo kazi yake ilikuwa ni kupitia nyimbo zilizoandikwa kwenye karatasi, na kisha huruhusu bendi kwenda kurekodi.
KUREKODI
Baada ya wataalam kuhakiki, walikuwa wakitoa ruhusa ya kurekodi wimbo ambapo kwa mujibu wa teknolojia kwa wakati huo, walitumia ‘Two track recording,’ mfumo ambao ulilazimisha mwanamuziki yeyote arekodi bila kukosea, akiwemo mwimbaji, mpiga ngoma, gita n.k. Na kama ikitokea mmoja amekosea, kazi huanza upya. Muda wao ulikuwa kuanzia saa 8 mchana hadi saa 12 kasoro, jioni.
Mfumo huo ulikuwa shirikishi, kwani ulilazimisha wanamuziki wa bendi nzima kuingia studio na kufunga vifaa vyao vya muziki, na kisha kurekodi.
Hizo ndizo njia 6 ambazo wanamuziki wa zamani walizitumia katika kuandaa wimbo hadi kuwafikia wasikilizaji.
Katika miaka ya sasa hali imebadilika kwani msanii anaweza kurekodi kwa kurudiarudia, kisha producer anakata vipande vilivyokosewa na kuacha vilivyo sahihi, na pia miaka ya sasa, msanii anaweza kutuma sauti yake kwa njia ya Whatsapp na kisha huchanganywa na za wengine, ili kukamilisha wimbo.
